Du lịch và văn hóa tỉnh Hà Nam

Hà Nam nằm về phía Nam châu thổ sông Hồng, cửa ngõ phía Nam của Thủ đô Hà Nội, diện tích tự nhiên 826,66km2 , dân số khoảng 825.000 người, gồm các dân tộc Kinh, Tày, Hoa… Tỉnh lỵ Hà Nam là thành phố Phủ Lý. Hà Nam có 5 huyện: Duy Tiên, Kim Bảng, Lý Nhân, Thanh Liêm và Bình Lục. Phía Bắc của tỉnh Hà Nam giáp Hưng Yên, Hà Tây, Đông giáp Thái Bình, Tây giáp Hoà Bình, Đông Nam và Nam giáp Nam Định và Ninh Bình.

Địa hình Hà Nam khá đa dạng, có một phần đồi núi và ao hồ. Tuy là tỉnh đồng bằng nhưng lại có nhiều dãy núi đá vôi. Có hai con sông lớn chảy qua là sông Đáy và sông Châu Giang. Đất đai phần lớn do phù sa bồi đắp, ruộng đất rất phì nhiêu, là một tỉnh thuần nông, có năng suất cao. Khí hậu nhiệt đới gió mùa, có hai mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10, mùa khô từ 11 đến tháng 4 năm sau. Nhiệt độ trung bình cả năm là 23C. Hà Nam có hệ thống giao thông thuận lợi, có đường bộ, đường sắt và đường thủy, năng lực vận tải khá lớn, lại cách Thủ đô Hà Nội không đầy 60km.

Du lịch và văn hóa tỉnh Hà Nam

Hà Nam là một trong những địa phương có nền văn hiến lâu đời, có nhiều di tích lịch sử và thắng cảnh thiên nhiên đẹp. Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, thị xã Phủ Lý bị san bằng bởi bom đạn. Ngày nay, Phủ Lý là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa của tỉnh, đang ngày càng được xây dựng và mở rộng.

[dzs_video source=”https://www.youtube.com/watch?v=9tZqNgYW_cE” config=”skinauroradefault” autoplay=”on” cue=”on” loop=”on” type=”youtube” responsive_ratio=”detect”]

THẮNG CẢNH TỈNH HÀ NAM

Khu du lịch Quốc Gia Tam Chúc

Quần thể chùa Tam Chúc nằm ở thị trấn Ba Sao, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam. Nơi đây là điểm đến tâm linh dành cho các Phật Tử bốn phương và vinh dự được chọn là điểm tổ chức Đại lễ Phật đản Vesak của Liên Hiệp Quốc năm 2019.

“Chốn bồng lai tiên cảnh” là mỹ từ mà bất cứ ai khi đến với ngôi chùa này đều phải thốt lên. Với lưng tựa vào núi, trước mặt là hồ và bao quanh là những cánh rừng tự nhiên xanh biếc, chùa Tam Chúc sẽ khiến bạn mê mẩn quên lối về bởi khung cảnh thanh bình hiếm có.

Danh thắng Kẽm Trống

Kẽm Trống thuộc xã Thanh Hải, huyện Thanh Liêm, là danh thắng sông núi hài hoà, sơn thủy hữu tình. Núi non, đồng ruộng, cây cảnh hoà đồng thành một quần thể với phong cảnh trời nước. Danh thắng Kẽm Trống đã đi vào thơ ca của bà chúa thơ Nôm Hồ Xuân Hương, khi đi qua đây bà đã phải thốt lên: “Hai bên là núi, giữa là sông.” Quả thật, còn gì đẹp hơn thế!

Hang Luồn – Ao Dong

Hang Luồn nằm cách Ngũ Động Sơn khoảng 1km, thuộc thôn Quyển Sơn, xã Thi Sơn, huyện Kim Bảng. Đây là một thủy động (động nước) rất đẹp, dài khoảng 500m, rộng từ 20m đến 30m. Muốn tham quan động, du khách phải ngồi thuyền. Ao Dong ở trong lòng động, rộng khoảng 0,7 ha. Bốn bề hang Luồn là núi đá cao, rừng rậm, cảnh quan tuyệt đẹp, vẫn còn hoang sơ. Đến với hang Luồn, du khách như được về với thiên nhiên hoang dã, không khí thoáng đãng, đâu đó chim muông hót líu lo. Đây là nơi hội tụ của nhiều loài chim.

Đền Trúc

Đền Trúc thuộc thôn Quyển Sơn, xã Thi Sơn, huyện Kim Bảng. Đền thờ vị danh tướng Lý Thường Kiệt để tưởng nhớ Người cùng đoàn quân nghỉ tại đây khi Người dẫn quân đi chinh phạt Chiêm Thành cách đây hơn 900 năm. Hàng năm đền mở hội từ 1/1 – 1/2 âm lịch. Đây là một lễ hội tiêu biểu, ngoài phần lễ, phần hội được tổ chức rất phong phú, còn có múa hát Dặm Quyển Sơn – một làn điệu dân ca nổi tiếng của Hà Nam.

Ngũ Động Thi Sơn

Thuộc thôn Quyển Sơn, xã Thi Sơn, huyện Kim Bảng, cách thị xã Phủ Lý 7km, theo quốc lộ 1A. Ngũ Động Thi Sơn có phong cảnh hữu tình, núi non điệp trùng, rộng khoảng 10ha. Tại đây có đền Trúc được xây dựng trong rừng trúc thờ người anh hùng dân tộc Lý Thường Kiệt. Trong cuộc hành quân chinh phạt giặc phương Nam, ông đã dừng chân tại nơi đây. Khi đại thắng trở về, ông cũng cho dừng quân trên núi, tổ chức ăn mừng chiến thắng. Ngũ Động Thi Sơn là một hệ thống gồm 5 động liên hoàn, trong đó có động lớn chứa được hàng ngàn người, nằm trong dãy núi Cấm. Trong động có nhiều nhũ đá hình thù kỳ lạ.

Đền Lảnh Giang

Đền Lảnh Giang còn được biết đến với tên gọi Lảnh Giang Linh Tự, tọa lạc gần bờ sông Hồng thuộc xã Mộc Nam, huyện Duy Tiên, kế bên quốc lộ 38 dẫn đến cầu Yên Lệnh. Đền này có diện tích khuôn viên rộng lớn, 3.000m2, nằm giữa một vùng đất phẳng không có sự hiện diện của đồi núi, nhưng lại bao phủ bởi mảng xanh tươi của cây cỏ và cây trái.

Cửa đền hướng về phía đông, hướng nhìn ra dòng sông Nhị Hà (sông Hồng), với sóng nước dịu dàng từ bốn mùa lan tỏa khắp nơi. Gần kề với Đền Lảnh Giang là ngôi đền thờ Cô Bơ Thoải Phủ. Đây là nơi thờ tự Tam Vị Đại Vương từ thời kỳ của những vị vua Hùng – Duệ – Vương, có công lớn trong cuộc chiến thắng trước quân Thục, cùng việc thờ Tiên Dung công chúa, một trong Tứ Bất Tử nổi tiếng của lịch sử Việt Nam.

Mỗi năm, Đền Lảnh Giang tổ chức hai kỳ lễ hội vào tháng 6 và tháng 8 âm lịch. Kỳ lễ hội tháng 6 kéo dài từ ngày 18 đến ngày 25, trong khi kỳ hội tháng 8 được tổ chức vào ngày 20 âm lịch. Đây là những sự kiện tôn giáo quan trọng thu hút đông đảo du khách từ mọi nơi, bao gồm cả Hà Nội và Hưng Yên, để tham gia lễ hội và chiêm ngưỡng vẻ đẹp tâm linh tại đền thờ Lảnh Giang.

DI TÍCH TỈNH HÀ NAM

Chùa Long Đọi Sơn – ngôi chùa cổ gần 1000 năm tuổi ở Hà Nam

Tọa lạc trên núi Long Đọi, thuộc xã Đọi Sơn, huyện Duy Tiên. Chùa có tên chữ là Sùng Thiện Diên Linh được tạo dựng từ thời Lý (khoảng 1121). Mặt bằng chùa khá rộng, lưng tựa vào núi Điệp với ba dòng sông uốn khúc bao quanh, phía trước hướng ra sông Kinh, khống chế bình nguyên như thành lũy cổ. Chùa còn giữ một bia đá lớn và một vài tượng đầu người mình chim, 8 tượng kim cương (đã mất 2 tượng), đặc biệt trong khuôn viên chùa có ngọn tháp khá cao. Theo văn bia còn ở chùa xác định, tháp Long Đọi (Sùng Thiện Diên Linh) cao 13 tầng, mở 40 cửa hứng gió. Các danh nhân cổ đều ngợi ca đây là một công trình kiến trúc phối cảnh với núi sông một cách kỳ vĩ nhất.

Quần thể di tích chùa Long Đọi Sơn, xã Tiên Sơn, thị xã Duy Tiên là một trong số những thắng cảnh nổi tiếng của tỉnh Hà Nam và trấn Sơn Nam xưa. Không những có giá trị về lịch sử, văn hóa và kiến trúc, ngôi chùa còn là kho sử liệu quý giá với tấm bia Sùng Thiện Diên Linh là bảo vật quốc gia.

Chùa Phật Quang

Chùa Phật Quang cũng là một trong những ngôi chùa được nhiều du khách ghé thăm khi đến tỉnh Hà Nam. Chùa Phật Quang thu hút đông đảo du khách và phật tử đến tham quan và tìm hiểu về văn hóa tâm linh của vùng đất này. Ngôi chùa được xây dựng từ thế kỷ thứ 10 và đã trải qua nhiều giai đoạn tu sửa và nâng cấp. Chùa Phật Quang tọa lạc thôn Dư Nhân, Thanh Phong, Thanh Liêm, Hà Nam.

Bên trong chùa, bạn sẽ được chiêm ngưỡng tượng Phật Quan Âm cao 18 mét, được chạm từ đá trắng tự nhiên và là một trong những điếm nhấn đặc biệt nhất tại ngôi chùa này. Không những thế, Chùa Phật Quang còn là nơi tổ chức nhiều hoạt động tâm linh và lễ hội lớn trong năm, thu hút đông đảo phật tử từ mọi miền trên tổ quốc.

Chùa Đặng Xá

Chùa Đặng Xá là một địa điểm du lịch rất nổi tiểng bởi kiến trúc cổ xưa nằm và huyến bí. Chùa được xây dựng từ thế kỷ 16, dưới thời nhà Mạc. Chùa có kiến trúc đẹp, cổ kính và mang đậm giá trị tâm linh. Với địa thế nằm trên một khu đất cao, Chùa Đặng Xá tọa lạc tại Xã Văn Xá, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam.

Chùa Bầu

Chùa Bầu được tọa lạc trên đường Nguyễn Văn Trỗi, phường Hai Bà Trưng, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam, biết đến là một trong những ngôi chùa đẹp ở Hà Nam với không gian yên bình và tuyệt đẹp bởi vì ở đây có một khuôn viên rộng lớn và rừng cây xanh mát hai bên. Với kiến trúc truyền thống và không gian thiền định, đây là nơi lí tưởng để bạn tìm thấy sự an lạc và cân bằng trong cuộc sống hiện đại hối hả. Chùa Bầu được xây dựng từ thời Lý, cách đây hơn 1000 năm. Chùa có kiến trúc đẹp, cổ kính và mang đậm giá trị tâm linh, thu hút hàng ngàn khách du lịch đến du lịch và khám phá mỗi năm.

Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự

Địa Tạng Phi Lai Tự tọa lạc ở Thôn Ninh Trung, xã Liêm Sơn, Thanh Liêm, Hà Nam. Dù mới xây dựng nhưng chùa đã thu hút nhiều du khách bởi sự yên bình, thanh tịnh và vẻ đẹp kỳ diệu. Địa Tạng Phi Lai Tự nằm tựa lưng vào núi, hai bên là dãy núi có hình thế “tả thanh long, hữu bạch hổ” với nhiều cổ vật thiêng liêng, mang tính lịch sử. Bao quanh nơi này là rừng thông cao vút, yên bình. Từ Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự, bạn cũng có thể leo núi, khám phá rừng già, hít thở bầu không khí trong lành và thả hồn mình phiêu theo mây gió.

Chùa Bà Đanh

Tọa lạc ở xã Ngọc Sơn, huyện Kim Bảng, cách thị xã Phủ Lý 500m về phía hữu ngạn sông Đáy. Chùa nằm trong khuôn viên rộng khoảng 10 ha, với phong cảnh trời mây, sông nước hữu tình.

Nhà Bá Kiến

Làng Vũ Đại trong Chí Phèo có nguyên mẫu là làng Đại Hoàng, thôn Nhân Hậu, xã Hòa Hậu, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam – quê hương của nhà văn hiện thực Nam Cao. Nhắc đến làng Vũ Đại là nhắc tới các nhân vật văn học là Chí Phèo, Bá Kiến, Thị Nở. Hiện tại ngôi nhà ba gian của Bá Kiến trong nguyên mẫu vẫn còn đó và là điểm đến tham quan thu hút.

Ngôi nhà vốn thuộc sở hữu của ngụy viên Bắc kỳ Bá Bính. Người này có tên thật là Trần Duy Bính (không rõ năm sinh, mất năm 1946) – được cố nhà văn Nam Cao xây dựng thành nguyên mẫu nhân vật Bá Kiến trong tác phẩm Chí Phèo.

Khu lưu niệm Cát Tường

Khu lưu niệm Cát Tường là nơi ghi dấu Bác Hồ về thăm tỉnh Hà Nam. Khu lưu niệm cách thành phố Phủ Lý 16 km theo trục quốc lộ 21A hướng đi Nam Định, là điểm có vị trí thuận lợi cho giao thông đường bộ và đường thủy. Từ đây có thể kết nối các điểm du lịch khác của huyện như Từ đường Nguyễn Khuyến, đình Vị Hạ, làng nghề sừng mỹ nghệ Đô Hai và các điểm du lịch nhân văn trong tỉnh như đền Trần Thương, đền Bà Vũ, Khu tưởng niệm nhà văn Nam Cao, đền Lảnh Giang, chùa Long Đọi Sơn..

LỄ HỘI TỈNH HÀ NAM

Nằm ở cửa ngõ phía Nam Hà Nội, một trong những cội nguồn văn minh lúa nước, có nền văn hóa dân gian phong phú, Hà Nam là một trong những tỉnh đồng bằng Bắc Bộ có nhiều lễ hội dân gian phong phú.

Hội vật võ Liễu Đôi

Hằng năm vào ngày 5 tháng Giêng âm lịch, hội Vật võ được tổ chức ở làng Liễu Đôi, xã Liêm Túc, huyện Thanh Liêm để ghi nhớ công lao của chàng trai họ Đoàn giỏi võ nghệ, sức khỏe phi thường, đã có công dẹp giặc cứu nước, cứu dân. Được nhân dân trong vùng tôn là Thánh họ Đoàn. Đây là lễ hội có sức cuốn hút nhiều người tham gia đấu võ. Ngoài đấu võ, hội còn tổ chức thi nấu các món ăn dân dã, chế biến từ các đặc sản địa phương như ốc, ếch, cá…

Lễ hội đền Trúc (còn gọi là hội Ngũ Động Thi Sơn)

Đền Trúc thờ người anh hùng Lý Thường Kiệt. Hằng năm lễ hội được tổ chức trong 6 ngày từ ngày 10 dến 15 tháng 2 âm lịch. Trong lễ hội có hát Dặm, múa bơi trải.

Hội chùa Đọi Sơn

Thờ Phật và thờ vua Lê Thái Tông, bà Nguyên phi Ỷ Lan và vua Lê Đại Hành. Hằng năm lễ hội diễn ra vào ngày 21 tháng 3 âm lịch. Sau phần tế lễ là đến phần hội có đấu vật, hát chèo.

Hội đền Trần Thương

Hằng năm, hội đền Trần Thương tổ chức vào ngày 20 tháng 8 âm lịch tại đền Trần Thương, xã Nhân Đạo, huyện Lý Nhân. Đền thờ Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, người anh hùng dân tộc có công ba lần đánh thắng quân Nguyên Mông. Ngoài phần lễ tế còn có phần hội, trong đó tổ chức bơi trải và nhiều trò chơi khác.

Hội làng Duy Hải

Đình làng Duy Hải thuộc huyện Duy Tiên thờ Trần Khánh Dư. Hằng năm lễ hội tổ chức vào mồng 2 tháng Giêng âm lịch. Cùng với tế lễ ở đình Thượng, còn tổ chức nhiều tập tục truyền thống phong phú như: thi chạy giật cờ, diễn trò thủy chiến, làm bánh giầy cúng Thần.

Hội làng Võ Giàng

Hằng năm hội làng Võ Giàng được tổ chức vào ngày 15 tháng 2 âm lịch tại đình làng Võ Giàng, xã Thanh Thủy, huyện Thanh Liêm. Làng mở hội để kỷ niệm Thành hoàng làng là ông Vũ Cố, một vị tướng tài ba của Lê Lợi, từng lập chiến công lớn chống giặc Minh xâm lược trên đoạn sông Đáy. Cùng với tế tự và lễ thánh là các sinh hoạt văn hóa liên quan đến chiến công xưa như: đua thuyền, phóng lao và hát đối đáp nam nữ trên thuyền, hát giao duyên.